علي محمد ميرجليلى

272

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

است كه براى رعايت اختصار به همين چند نمونه اكتفا نموده‌ايم . از شاهكارهاى ادبى فيض در « وافى » ، آوردن عباراتى ادبى و مسجّع در شرح روايات و غير آن مىباشد كه نشان دهندهء ذوق قوىّ ادبى اوست . « 1 » روش اخلاقى فيض از بزرگان علم اخلاق در جهان اسلام شمرده مىشود . كتاب « المحجّةالبيضاء » كه در تهذيب « احياء العلوم » غزالى نگاشته است ، گواه ماست . او در اين تأليف ، بسيارى از روايات اهل بيت عليهم السلام را در زمينهء مباحث اخلاقى و تربيتى همراه با تفسيرهاى روشن و ساده بيان كرده است . البتّه اين كتاب تنها نوشتهء اخلاقى فيض نيست ، بلكه كتاب‌هاى ديگرى نيز در علم اخلاق تأليف كرده است . « 2 » علاقه و تسلّط فيض به مباحث اخلاقى سبب شده است كه گاهى در شرح يك جمله از معصوم عليه السلام ، يك صفحه از مباحث اخلاقى را مطرح مىكند . « 3 » ما هم در اين بحث به چند نمونه از شرح‌هاى اخلاقى فيض از روايات ، مىپردازيم : الف - از معصومين عليهم السلام رواياتى « 4 » وارد شده است كه در آن سفارش به دفع شرارت ديگران از راه نيكى كردن به آنها شده است . مضمون اين روايات آن است كه انسان بايد با كسى كه از او بريده و قطع رابطه كرده است ، ارتباط برقرار كند ، كسى را كه به او

--> ( 1 ) . فيض در مقدّمهء « وافى » و نيز در مدح قرآن عباراتى دارد كه بسيار مسجّع و جالب است . ر . ك . به : ج 9 ، ص 1764 و ج 1 ، ص 3 - 5 . ( 2 ) . الفت نامه ، تسهيل السبيل ، التطهير ، الحقائق ، رفع الفتنة ، آداب الضيافة ، آيينه شاهى ، منازل السالكين . ( 3 ) . ر . ك . به : الوافى ، ج 1 ، ص 200 و 201 . ( 4 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 107 و 108 ؛ الوافى ، ج 4 ، ص 437 و 438 .